పురాతన కాలంలో ఆదివారం కేవలం సెలవు దినం కాదని, సూర్యారాధనకు అత్యంత ముఖ్యమైన రోజుగా పరిగణించబడేదని చారిత్రక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి. ఆంగ్లేయుల పాలనలో దీని ప్రాముఖ్యత మారిందని తెలుస్తోంది.
పురాతన కాలంలో నెలలో పౌర్ణమి, అమావాస్య రోజులలో మాత్రమే సెలవులు ఇచ్చేవారని, ఆదివారం సెలవు దినంగా పరిగణించబడేది కాదని చరిత్రకారులు పేర్కొంటున్నారు. ఈ సంప్రదాయం నుండే 'అమావాస్యకో, పున్నమికో' అనే నానుడి పుట్టింది. ప్రస్తుతం మనం సెలవు దినంగా భావించే ఆదివారం, ఆంగ్లేయుల కాలం నుండే ప్రారంభమైంది.
ఆదివారం సూర్యారాధనకు అత్యంత శక్తివంతమైన రోజుగా పరిగణించబడేదని, చాలామంది ఆ రోజున సూర్యారాధన చేసేవారని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. భారతీయుల మేధస్సు, శక్తికి ఆదివారం దీక్ష కారణమని తెలుసుకున్న ఆంగ్లేయులు, బలవంతంగా ఆదివారం సెలవును ప్రవేశపెట్టారని సమాచారం. అయితే, ప్రస్తుతం ఆదివారం కేవలం సెలవు దినంగా, వినోదాలకు పరిమితమైందని, పూర్వపు ప్రాముఖ్యత తగ్గిందని అభిప్రాయాలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
పూర్వకాలంలో వృత్తి విద్యల్లో ఉన్నవారికి ప్రత్యేకంగా సెలవులు ఉండేవి కావు. విద్యార్థులకు మాత్రం గురుకులాల్లో పక్షానికి నాలుగు రోజులు - పాడ్యమి, అష్టమి, చతుర్దశి, పూర్ణిమ, అమావాస్య రోజులలో విద్య నేర్పేవారు కాదని తెలుస్తోంది. వాల్మీకి రామాయణంలో అశోకవనంలో ఉన్న సీతమ్మను 'ప్రతిపద్ పాఠశిలస్య విద్యేవ తనుతాంగతా' అని వర్ణించారని, పాడ్యమి నాడు పాఠాలు చదివేవాడి చదువులా సన్నగా చిక్కిపోయిందని అర్థం వస్తుందని పండితులు వివరిస్తున్నారు. కాబట్టి, పాడ్యమి నాడు చదువు, చింతన ఉండేవి కావు.
ప్రపంచంలోని ఇతర నాగరికతలలో కూడా సూర్యారాధన ఉన్నప్పటికీ, భారతదేశం నుండే ఈ సంప్రదాయం ఇతర దేశాలకు వ్యాపించిందని నమ్మకం. అప్పట్లో దుకాణాలు కూడా పౌర్ణమి, అమావాస్యలకు మూసివేసేవారని సమాచారం. ఆదివారం నాడు నేటి తరహాలో వినోదాలకు పాల్పడకూడదని మన వేదాలలోనే కాకుండా, 'స్త్రీ తైల మధు మాంసాని హస్త్యజేత్తు రవేర్ధినే న వ్యాధి శోక దారిద్ర్యం సూర్య లోకం స గచ్ఛతి' అనే సూర్యాష్టకంలో కూడా పేర్కొన్నారని తెలుస్తోంది. కర్మవశాత్తు మానవుడు ఆ రోజున చేయకూడని పనులు నేడు అదే మార్గంలో ఆచరిస్తూ ఇబ్బందులు పడుతున్నారని విశ్లేషకులు అంటున్నారు.











